Jak wspierać, zachęcać i organizować naukę dzieci rozpoczynających naukę w szkole

Rozpoczęcie przez dziecko nauki w szkole podstawowej to ważny moment, by zwrócić uwagę na odpowiednie motywowanie dziecka do nauki. Ważne, by rozgraniczyć własne ambicje z możliwościami dziecka. Nadmierna ochrona i kontrola, połączona z wygórowanymi wymaganiami, może doprowadzić do utraty wiary w siebie i braku sukcesów, mimo podejmowanych starań. Jak zatem wspierać, zachęcać i organizować naukę dzieci rozpoczynających szkołę?

Jak wspierać dzieci rozpoczynające naukę w szkole?

• Dobieraj trudność zadań i zakres dostępnej pomocy tak, aby stanowiły dla dzieci wyzwania wystarczająco duże, by zachęcić je do działania i jednocześnie na tyle małe, by umożliwiały odniesienie sukcesu.
• Im więcej od dziecka wymagasz, tym więcej mu pomagaj.
• Stosuj pomoc wycofującą się – przestań pomagać, kiedy widzisz, że dziecko zaczyna radzić sobie samodzielnie.

Jak zachęcać dziecko?

• Wprowadź do nauki element zabawy, aby dziecko doświadczało przyjemności z powodu samej realizacji zadań, a nie tylko osiąganego efektu końcowego.
• Dbaj o to, by dziecko miało poczucie wpływu na to, jakie osiąga wyniki w działaniu.
• Najpierw nagradzaj sukcesy, potem analizuj porażki.

Jak organizować naukę?

• Staraj się wspierać rozwój różnorodnych zainteresowań dziecka, a nie tylko tych dziedzin, w których ma największe osiągnięcia szkolne.
• Zadbaj o odpowiednie warunki w domu do odrabiania lekcji.

Wspieranie czy wyręczanie?

Pomoc dorosłego jest zewnętrznym "rusztowaniem" dla działania dziecka, nadaje ramy i strukturę działaniu, które z czasem stają się jego własnym sposobem myślenia. Warunkiem włączenia wskazówek dorosłych w sposób myślenia i planowania zadania przez dziecko jest wspieranie go w działaniu, a nie wyręczanie. Wyręczanie nie pozwala bowiem doświadczać sensu kolejności poszczególnych etapów pracy i ich związku z efektem końcowym, które ujawniają się najwyraźniej, kiedy dziecko popełnia błędy, nie osiąga zamierzonego rezultatu działania i musi skorygować swoje działanie. Dorośli mogą wspierać u dziecka rozwój umiejętności zarządzania sytuacją zadaniową przez:

• Własny przykład dobrego zarządzania realizacją zamierzonych celów, np. zorganizowanie porannego wyjścia z domu do pracy, wyjazdu wakacyjnego;
• Udzielanie niezbędnej pomocy dziecku podczas organizacji pracy, np. "Zanim zaczniesz przesadzać kwiat do nowej doniczki, zastanów się najpierw, co ci jest do tego potrzebne";
• Stwarzanie okazji do zespołowej realizacji zadań, np. cała rodzina/klasa bierze udział w przygotowaniu paczek świątecznych.

Rodzaje pomocy udzielanej dziecku przez dorosłego

Wspieranie dziecka

• dorosły udziela dziecku wskazówek podczas wykonania zadania
• dorosły jako pomocnik towarzyszy dziecku w działaniu
• dziecko doświadcza zarówno sukcesów, jak i niepowodzeń w działaniu
• dziecko doświadcza obiektywnych konsekwencji własnego działania
• dziecko z pomocą dorosłego wymyśla sposoby naprawienia popełnionych przez siebie błędów

Wyręczanie dziecka

• dorosły wykonuje zadanie za dziecko
• dziecko jako obserwator towarzyszy dorosłemu w działaniu
• dziecko obserwuje zakończone sukcesem działania dorosłego
• dziecko obserwuje efekty działania dorosłego i musi ustalić logiczne związki między nimi
• dziecko obserwuje sposób działania uznany przez dorosłego za prawidłowy